راهکارهای فنی و اجرای در سازه های دامی

راهکارهای فنی و اجرای در سازه های دامی




باتوجه به هزینه روزافزون ساخت و ساز های عمرانی واحد های مرتبط با بخش های مختلف کشاورزی ودامداری مسئله اقتصادی بودن اجرای این واحد ها روز به روز اهمیت بیشتری پیدامی کند . در این قسمت راهکارهای مختلفی در خصوص اجرای پروژه های بخش دامداری در دو بخش فنی و اجرای وطراحی و معماری ارائه میگردد ،انشاالله در آینده در خصوص سایر بخش ها مرتبط ،راهکارهای دیگری نیز پیشنهاد میگردد. امید است با طرح این مطالب در حل بخش کوچکی از مشکلات فرا روی کشاورزی ودامداری کمک شود.


 

باتوجه به هزینه روزافزون ساخت و ساز های عمرانی  واحد های مرتبط با بخش های مختلف کشاورزی ودامداری مسئله اقتصادی بودن اجرای این  واحد ها روز به روز اهمیت بیشتری پیدامی کند . در این قسمت  راهکارهای مختلفی در خصوص اجرای پروژه های بخش دامداری در دو بخش فنی و اجرای وطراحی و معماری ارائه میگردد ،انشاالله در آینده در خصوص سایر بخش ها  مرتبط ،راهکارهای دیگری نیز  پیشنهاد  میگردد. امید است با طرح این مطالب در حل  بخش کوچکی از مشکلات فرا روی کشاورزی ودامداری کمک شود.
 نعمت الله کیال
بخش اول کارشناس مدیریت آب و خاک و همکار معاونت بهبود تولیدات دامی 
راهکارهای فنی و اجرای در سازه های دامی.  .
الف: لانه زنبوری کردن تیرها در سوله های انبار علوفه
  همانطور که میدانیم اغلب واحدهای دامی دارای انبار علوفه می باشند که اکثرا به شکل سوله با تیر آهن در سقف  احداث می شوند .  بسته به دهانه باربر(عرض سوله) مقطع تیر اهن ها متغیر است می توان به جای تیر اهن با مقاطع بالا از تیر اهن لانه زنبوری با مقطع کمتر استفاده کرد.با لانه زنبوری کردن در واقع  ارتفاعH))تیر اهن را1.5 برابر می کنیم ودر نتیجه مقاومت خمشی تیر آهن بیشتر می شود.
  H (ارتفاع)مقطع لانه زنبوری=1.5 برابرمقطع همان تیرآهن در حالت معمولی (در حالت نورد شده)
  یعنی اگر در اجرای سقف سوله از تیر آهن  مثلا16 استفاده می شود می توان با لانه زنبوری کردن آن برابرتیر آهن 20  که 1.5 برابر 16 مقاومت دارد  استفاده کرد وبا توجه به اختلاف قیمت  هر شاخه تیر آهن 16  با قیمت تیر آهن 20 کاملا مقرون به صرفه است
  محاسن:
  1-وزن تیر اهن کمتر و در نتیجه هزینه تهیه و نصب کاهش می یابد.
  2-وزن تمام شده سقف کمتر می شود.
  3-مقاومت خمشی تیر آهن بیشتر می شود.
  4-از فضاهای ایجاد شده درون تیر آهن می توان کابل و لوله رد کرد.
معایب:
1-هزینه جوشکاری جهت لانه زنبوری کردن تیرآهن
ب: اجرای ستون در تیر های اصلی سقف سوله
  یکی دیگر از راهکار های کم کردن مقطع تیر اهن ها، اجرای ستون درفواصل معین در تیرآهن های سقف میباشد و برای اجرای این ستون ها می توان از لوله های مقاوم و ارزان قیمت یا پروفیل قوطی استفاده کرد.در واقع با کم کردن طول دهانه باربر مقاومت خمشی(لنگرM) کمتری نیاز می باشد در نتیجه تیر آهن کوچکتری مورد نیاز است. به عنوان مثال در یک تیر با بار گسترده یکنواخت:
  M : لنگر
  L: طول دهانه(تیر آهن).
  q :مقدار بار گسترده یکنواخت  .
  محاسن:
  1-همانند بند الف با توجه به اینکه دهانه باربری در سقف کمتر می شود در نتیجه مقطع تیر اهن کمتر می شود و اجرای آن ارزانتر.
  .
  معایب:
  1-  بخشی از فضای مفید سوله توسط ستون ها  (لوله ها) اشغال می شود و در نتیجه قدرت مانور درون سوله کمتر میشود.
  2-تهیه ونصب لوله یا پروفیل مورد نیاز.
پ: استفاده از مصالح بومی در ساخت واحد ها
  در هر منطقه جغرافیای مصالح ساختمانی خاص همان مکان موجود می باشد :مثلا در منطقه کوهستانی سنگ زیاد است و می توان در دیوار چینی و فونداسیون از این سنگ ها به جای بلوک های سیمانی استفاده کرد.یا در مناطق جنگلی از چوب درختان  در اجرای سقف ها به عنوان  تیر  استفاده کرد.
  محاسن:
  1-مصالح ارزان قیمت تر تهیه می شود.
  2-هزینه حمل و نقل مصالح کمتر می شود.
  معایب:
  1-کیفیت مصالح نسبتا کمتر است.
  2-در بخش های از سازه نمی توان از مصالح بومی استفاده کرد.
  3-اثرات مخرب زیست محیطی دارد.
بخش دوم
  راهکارهای معماری و طراحی
  الف: احداث انبار بالوله و ورق گالوانیز
  می توان به جای احداث انبار علوفه به شکل سوله در واحد های دامی که بسیار پر هزینه می باشد به استفاده از لوله (شبیه لوله های دار بست)و  ورق گالوانیزیک انبار علوفه ساخت.
  -هزینه ساخت هر متر مربع سوله حدود 3000000 ریال میشود در صورتی که هزینه ساخت هر متر مربع انبار با لوله و ورق گالوانیز هر متر مربع حدود 320000 ریال می شود.
  محاسن:
  1-هزینه ساخت سوله به طور کامل حذف می شود.
  2-ارتفاع انبار کم می شود.مشروط به اینکه ارتفاع آنقدر کوتاه نشود که خودرو در آن ورود و خروج نکند.
  3-واحد دامی بسیار سریع تر به مرحله بهره برداری می رسد.
  معایب:
  1-در مقابل عوامل جوی مانند باد و برف و بارن آسیب پذیرتر می باشد.
  2-تهویه به خوبی انجام نمی گیرد.
  ب: استفاده از طاق های گنبدی مشابه مناطق کویری
  در اجرای آغل و برخی از ساختمان های کوچکتر در واحد های دامی میتوان از طاق های گنبدی استفاده کرد.
  محاسن:
  1-حذف سقف های سنگین که با تیر اهن و ورق و سایر مصالح گران قیمت و با دست مزدهای زیاد ساخته می شود.
  2-ایجاد یک جریان هوا و تهویه طبیعی در آغل یا ساختمان های مورد نظر.
  3-استفاده از آجر ومصالح سبک، مانند آجر هبلکس در اجرای طاق.
  4-صرفه جوی در قیمت تمام شده واحد دامی.
  معایب:
  1-استحکام کمتر در مقابله با زلزلهِ و نیروهای جانبی.
  پ: احداث سیلو های ذخیره ذرت به روی سطح زمین
  سیلوی ذخیره ذرت ترجیحاًً در گوشه محوطه واحد دامی به روی سطح زمین ساخته شود.
  محاسن:
  1-اگر سیلو در محل تلاقی دو دیوار عرضی و طولی محوطه دامداری به روی سطح زمین ساخته شود هزینه ساخت دو دیوار طولی و عرضی در اجرای سیلو صرفه جوئی می شود.
  2-با اجرای سیلو به روی سطح زمین به راحتی می توان با احداث زهکش در کف سیلو آب حاصل از ترا کم علوفه را به بیرون از سیلو هدایت کرده و از گندیدگی علوفه جلوگیری کرد.
  3-عملیات خاکبرداری خذف و هزینه آن صرفه جوی می شود.
  معایب:
  اگر دیوارهای سیلو تقویت نشود امکان تخریب دیوار بر اثر فشار حاصل از وزن تراکتور یا لودری که برای تراکم علوفه حرکت می کند وجود دارد.
  ت: احداث انبار علوفه مرکزی
  برای هر مجتمع دامی یا هر شهرستان یک یا چند انبار سوله علوفه مرکزی بزرگ احداث و انبارهای سوله علوفه هر مجتمع حذف می شود.
  محاسن:
  1-حذف انبار علوفه مرکزی واحد دامی در نتیجه صرفه جوی کلان در احداث واحدهای دامی.
  2-متمرکز کردن تهیه و انبار و مدیریت توزیع علوفه در هر منطقه.
  معایب:
  1- با توجه به سلیقه ها و نیازهای مختلف هرواحد دامداری در هر منطقه امکان تنش و تناقض منافع بین دامداران وجود دارد.
  2-هزینه حمل و نقل از انبار مرکزی تا واحد های دامی اضافه می گردد.
  3-امکان آلودگی های مختلف واحدهای دامی و سرایت آن به انبار علوفه مرکزی و باالعکس وجود دارد.
  ث:اجرای مخلوط کف بهاربند به جای بتن
  دراجرای بهاربند ها می توان به جای بتن ریزی با هزینه های زیاد ازمخلوط خاک های مناسب مانند GCکه از مخلوط های خاکی مناسب می باشد و یا سایر خاک های راهسازی استفاده کرد.
   محاسن
  1-صرفه جوی در هزینه های اجرای مخلوط خاک  نسبت به بتن.
  2-جلوگیری از لیز شدن کف بهار بند .
  3- اجرای  فاضلاب ادرار و جلوگیری از گندیدگی سم دام.
  معایب
  1- فرسایش کف بهار بند به مرور.
  2-مشکل پاکسازی و جمع آوری کود حیوانی کف بهاربند.
  ج:اجرای آخور با نیم لوله یا مصالح بومی به جای آخوربا مصالح آجروسیمان
  اجرای آخور یا هر سازه دیگری که با مصالح آجر و سیمان ساخته شود مستلزم عملیات پی کنی و کرسی چینی و آجر چینی می باشد هم پر هزینه و هم زمان بر می باشد لذا پیشنهاد میگردد از لوله های pvc یا سایر جنس های دیگر لوله به شکل دست دوم با قطر بزرگ به شکل دو نیم شده استفاده کرد.
  محاسن:
  1-کم هزینه تر شدن احداث آخور .
  2-قابلیت تغیر شکل آخور در زمان های مختلف.
  3- افزودن سرعت احداث آخور.
  معایب:
  1-ریختن علوفه در آخور برای کارگر سخت می شود.
  2- کمبود لوله در بازار.
  چ: اجرای دیوار 10 سانتی به جای دیوار 20 سانتی در باکس گوساله نوزاد
  باتوجه به اینکه دیوارهای باکس گوساله نوزاد باربری ندارد نیازی به اجرای دیوار به ضخامت 20 سانت نمی باشد.و یک دیوار 10 سانتی (پارتیشن) همان کارای را دارد.
  محاسن:
  1- صرفه جوی در هزینه ساخت دیوار باکس گوساله.
  2-اضافه شدن به فضای مفید واحد دامی.
  معایب:
  1-کم شدن استحکام دیوار در مقابل ضربه گوساله و سایر عوامل دیگر.
  ح:حذف فضاهای غیر مفید محوطه دامداری ها مانند فضای بین بهاربند و دیوار محوطه واحد دامی
  در نقشه های تیپ  واحد های دامی که اجرا می شود فضا های زیاد و بعضا غیر مفید دیده می شود مانند فضای بین بهاربند و دیوار محوطه . باید با رعایت ضوابط این فضاهای غیر مفید را در طراحی ها به  حد اقل رساند..همچنین دیوار چینی ابعاد فضاهای غیر مفید در محوطه حذف خواهد شد.
  محاسن:
  1-حذف زیرسازی محوطه غیرمفید و صرفه جوی در این زمینه.
  2-حذف دیوار چینی فضای غیر مفید و صرفه جوی در هزینه های دیوار چینی.
  3-کوچکتر شدن محوطه باعث کنترل و مدیریت بهتر می شود.
   
خ: حذف اراضی شیب دار
  حتی الامکان سعی شود از اجرای واحد های دامی در دامنه اراضی شیب دار وتپه ها جلوگیری شود زیرا برای تسطیح و آماده سازی این زمین ها به دلیل اختلاف ارتفاع وشیب موجود به ناچار حجم زیادی عملیات خاکبرداری باید صورت گیرد که اگر زمین موجود سنگلاخی  نیز باشد قیمت خاکبرداری خیلی بیشتر هم میشود که با واگذاری اراضی مسطح ویا نیمه مسطح این هزینه سر بار حذف یا حد اقل کم میشود.